KWITNĄCA WSPÓŁCZESNA ARCHITEKTURA SŁOWACJI

28 lutego miałam okazję uczestniczyć w wernisażu w Muzeum Architektury dotyczącym współczesnej architektury Słowacji. Dzięki unikalnemu spojrzeniu jednych z najlepszych fotografów budynków naszych południowych sąsiadów – L’ubo i Moniki Stacho mogliśmy ocenić i podziwiać przemiany ich pejzażu w latach 1989 – 2013. Na otwarcie przyjechał Marian Zervan, teoretyk architektury aby przywitać gości i powiedzieć parę słów o historii architektury w kraju, co było miłym początkowym akcentem. Po odwiedzinach wystawy na Słowacji, Czechach i Wielkiej Brytanii przyszła kolej na Wrocław.

Krytyk Zervan

Na pięknych, świetnej jakości zdjęciach zostały zaprezentowane dzieła wielu znanych projektantów – Stefan Svetko, Ivan Matusik – architektów pokolenia lat 30-tych ale także młodych artystów jak Benjamin Bradnanski.

Świetnym przykładem fantastycznej formy jest przedstawione nowe centrum sportu i rekreacji RELAXX w Bratysławie. Do tego miasta już jakiś czas temu zawitał nowy powiew optymizmu w architekturze. Odezwał się potencjał przedsiębiorczości mieszkańców, kreacyjność i nowe koncepcje urbanistyczne. Oddech socjalizmu nadal można odczuć jednak ustąpił pola nowym propozycjom oraz chęci rozwoju i nowoczesności. Centrum RELAXX można znaleźć na ulicy Einsteina. Działka pod budowę była niezwykle wąska co przyczyniło się do kształtu bryły. Plan parteru sięga 100 metrów długości. Dizajn bryły można opisać dwoma słowami – dynamiczna i poetycka. Kompaktowa forma została zgięta w połowie i uniesiona o dwa piętra. Utrzymują ją cztery filary ukształtowane w literę U i odwrócone do góry nogami. Budynek nie dominuje wysokością a utrzymuje poziom sąsiadującego Starego Mostu. Północna fasada została wyłożona szaro-srebrną blachą tytanowo – cynkową, która błyszczy od promieni słonecznych oraz zaokrągliła bryłę na rogach.  Południowa, wschodnia i zachodnia fasada są całkowicie przeszklone. Patrząc z boku widać  przekrój w kształcie litery C.  Forma robi ogromne wrażenie a połączenie materiałów ciężkich, nieprzeziernych z delikatnym szkłem podkreśla współczesność bryły.

centrum sportu

Słowacki Teatr Narodowy w Bratysławie także zasługuje na chwilę uwagi. W 1968 kiedy Czechosłowacja została podzielona na dwa oddzielne państwa pojawiła się potrzeba wybudowania jednostek kulturowych w tym Teatru Narodowego. Chciano wprowadzić nowoczesną architekturę oraz nowe placówki dostosowane do panujących standardów. Na przełomie 1979-1980 roku ogłoszono konkurs na projekt, który wygrało trzech architektów – Peter Bauer, Martin Kusy i Pavol Panak. W 1986 roku rozpoczęła się budowa jednak okoliczności polityczne i rewolucja spowodowała wstrzymanie inwestycji na kolejne 20 lat. Po wielu latach dyskusji czy sprzedać budynek prywatnemu inwestorowi, zdecydowano aby tego nie robić i w 2007 roku nareszcie otworzono Słowacki Teatr Narodowy. Nowa siedziba jest w stanie pomieścić 1700 osób a eliptyczna, szklana fasada wewnętrzna pokazuje jak ponadczasowy był projekt z lat 70.tych.

Słowacki Teatr

Moją uwagę przykuł także dom projektu Ivana Matusika o nazwie Elipsion. Został otwarty w 2000 roku w jubileusz autora. Znajduje się w pobliżu seneckich Jezior. Futurystyczna bryła oklejona panelami ogrodzeniowymi sprowokowana była wąską działką. Już od wejścia sugeruje, że ogród skrywa niezwykły sekret. Nawiązuje do słowackiej jednotraktowej architektury ludowej jednak ma ponadczasową formę. Mi osobiście przypomina dom hobbita Bilbo Bagginsa – oczywiście bez obrazy dla architekta, gdyż budynek bardzo mi się podoba. Od frontu wchodzimy na owalną szklaną elewację. Białe wnętrze emanuje miłą atmosferą sprawiając, że odbiór całego domu jest zachwycający. „Pokoje” oddzielone są przesuwnymi, przezroczystymi ścianami zawiązując do architektury Japonii.

Dom Elipsion

Wystawa obejmuje wiele typów zabudowy – budynki prywatne, użyteczności publicznej, założenia parkowe, kompleksy biurowo-usługowe, centra kultury i obiekty handlowe. Ja zwróciłam uwagę na najciekawsze moim subiektywnym zdaniem. Dopełnienie stanowi artystyczny projekt L’ubo Stacha „Dwa Domy jednego Pana” przedstawiający fotografie budowli sakralnych zarówno żydowskich jak i chrześcijańskich.

zestawienie wnętrz

Cytując Mariana Zervana:

„Wystawa „Współczesna architektura Słowacji (1989-2009) w fotografii L’ubo Stacha” to nie tylko przestrzeń kreacji, projektów, koncepcji lub wystaw, prezentacji i dyskusji, stowarzyszeń, szkół i książek. To też niepowtarzalny i rzeczowy zapis fotograficzny tego świata”.

fotografie słowacji

 

 

wnętrze muzeum

 

wnętrze fabryki

Architekt z zamiłowania. Kreuje w głowie, na papierze i w internecie. A co? Wszystko co się da zbudować a to co już zbudowane lubi analizować.


Przeczytaj poprzedni wpis:
głośnik
COŚ DLA AUDIOFILI

Coraz bardziej zwracamy uwagę na jakość. W naszych czasach  wybór nie stanowi problemu, mamy do dyspozycji coraz więcej różnorodnych rozwiązań....

Zamknij